سیـویــل مــتــد
ضوابط و مقررات نقشههای ساخت واحدهای صنعتی
یکی از مهمترین مواردی که در طراحی سازههای صنعتی حائز اهمیت است، آشنایی با قوانین و مقرراتملیساخت در زمین موردنظر میباشد. این ضوابط، با در نظرگرفتن كليه موارد فنی، جهت بهرهبرداری صاحبان واحدهای صنعتی مستقر در شهرکها، نواحی صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی تهيهگردیدهاست. در این مقاله قصد داریم به بررسی چند مورد از ضوابط و مقرراتساختوساز، جهت تهیه و طراحی نقشههای معماری و سازهای واحدهای صنعتی بپردازیم.
فهرست:
هدف از تهیه این ضوابط و مقررات ساختوساز، ایجاد هماهنگی و یکنواختی در اجرای طرحها و همچنین تحقق اهداف مندرج در ماده 13 آئيننامه اجرایی قانون تاسيس شركت شهركهای صنعتی ایران میباشد. اداره شهرکهای صنعتی استانی با توجهبه این ضوابط، اقدام به بررسی نقشهها برای نظارت، صدور مجوز احداث و گواهی پایان کار مینماید.
زیربنا: مجموع مساحت كفهای دارای سقف هر طبقه كه شامل تمام ساختمانهای صنعتی، اداری، نگهبانی، انبار و تأسيساتی خواهدبود و به مترمربع بيان میشود.
سطح اشغال: نسبت سطوح احداثشده در همكف به مساحت کل زمين که به صورت درصد بيان میگردد.
برجلو: ضلعی از قطعه زمین است که در جوار خیابان دسترسی قرارگرفتهاست.
برجانبی: ضلعی از قطعه زمین است که در طرفین قطعه زمین واقعشدهاست.
برپشت: ضلعی از قطعه زمین است که در مقابل برجلو قطعه زمین واقعشدهاست.
حریم: حداقل فاصله فیمابین مستحدثات مصرع در این ضوابط را حریم مینامند.
الف- حداکثر زیربنای ساختمان نگهبانی 80 مترمربع و فقط در یک طبقه میباشد که در قطعات بالای 20000 مترمربع، زیربنای آن مطابق طرح مصوب تا 120 مترمربع، میتواند افزایش یابد.
تبصره: در صورت صدور مجوز ورودی دیگر برای واحد صنعتی توسط معاونت فنی شرکت استانی، احداث ساختمان نگهبانی دیگر بالمانع میباشد.
ب- در صورت پيشنهاد معاون فنی و تایيد مدیرعامل شرکت استانی متناسب با نوع توليد، سطوح تجهيزات و تاسيسات خطوط توليد روباز (به استثنای پایپينگها)، انبار روباز و سایت روباز و تصفيهخانههای فاضلاب میتواند به عنوان بخشی از زیربنای همكف (جهت محاسبه سطح اشغال) لحاظ گردد.
الف- سطح اشغال قطعات صنعتی در شهركها، نواحی صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی تقاضا محور 40 درصد و درسایر شهركها، نواحی صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی 35 درصد منظور میگردد.
ب- سطح اشغال شامل مجموع سطوح ساختمانهای توليدی، اداری، نگهبانی، پست برق، پستگاز، انبارمسقف، مخازن هوایی یا زمينی، پيش تصفيهها و مفاد بند 2 از ضوابط زیربنا میباشد.
ج- ميزان سطح اشغال فضای سبز 15 درصد میباشد. جهت صرفهجویی در مصرف آب، فضای سبز با گونهها و پوشش گياهی مناسب با اقليم منطقه ایجاد گردد.
تبصره: واحدهای صنعتی میتوانند در صورت عدمامكان رعایت سطح اشغال فضای سبز به ميزان 15 درصد، حداكثر 5 درصد از فضای سبز احداثی را خارج از قطعه زمين تخصيصی با هماهنگی شركت استانی در مشاعات شهرك، ناحيه صنعتی و منطقه ویژه اقتصادی مربوطه احداث نماید و یا توسط شرکت استانی احداث و هزینه آن به حساب بدهی متقاضی لحاظ گردد.
د- در قطعاتی که امکان رعایت حداقل سطح اشغال وجود ندارد، حداقل سطح اشغال با رعایت حرایم مندرج در ضوابط بخش حرایم و تصویب هيات مدیره شرکت استانی مشخص میگردد.
ه- در صورت درخواست ایجاد پارکينگ توسط طرف قرارداد استاندارد پارکينگ مسقف برای هر سواری 15 متر مربع میباشد. قطعات تا 1000 مترمربع میتواند نسبت به تامين 2 واحد پارکينگ و برای قطعات بيشاز 1000 مترمربع به ازای هر 1000 مترمربع مازاد برآن یک واحد پارکينگ اضافه گردد.
الف- حداکثر تعداد طبقات ساختمان اداری 3 طبقه (12 متر بدون احتساب خرپشته) میباشد. در صورت درخواست متقاضی برای احداث سه طبقه با ارائه طرح و بررسی توسط معاونت فنی و تایید هیات مدیره شرکت استانی امکانپذیر میباشد.
ب- ساختمان نگهبانی فقط در یک طبقه با حداکثر ارتفاع 3.5+ متر (بدون احتساب جانپناه) میباشد. ساخت هرگونه پيشآمدگی (طره) از سمت معابر ممنوع میباشد.
ج- ارتفاع و طبقات ساختمانها، تاسيسات، دودكش و كليه مستحدثاتی كه ارتفاع آنها بالاتر از 20 متر میباشد و در نزدیکی و مجاورت با فرودگاه، مراکز نظامی، انتظامی، امنيتی، تاسيسات دارای حریم و غيره واقع گردیده است، علاوهبر رعایت كليه ضوابط و استانداردهای صنعتی، مشمول رعایت ضوابط و مقررات ارگانهای ذیربط میگردد و طرف قرارداد ملزم به اخذ مجوز از ارگانهای مربوطه و رعایت كليه ضوابط و مقررات ابلاغی در طراحی، اجرا و بهرهبرداری میباشد.
الف- درمورد زمینهای صنعتی تا 1000 مترمربع حداقل حریم برهای جانبی و پشت 3.5 متر از ساختمانهای تولیدی، انبار مسقف و روباز، مخازن هوایی یا زمینی، پیشتصفیهها و حداقل حریم بر جلو با مستحدثات 3.5 متر میباشد.
ب- درمورد زمینهای صنعتی بالای 1000 مترمربع حداقل حریم برهای جانبی و پشت 5 متر از ساختمانهای تولیدی، انبار مسقف و روباز، مخازن هوایی یا زمینی، پیشتصفیهها و حداقل حریم بر جلو با مستحدثات 5 متر میباشد.
ج- ساختمان اداری با فاصله حداقل دو متر از بَرها احداث میشود و رعایت حرایم از ساختمانهای توليدی، انبار مسقف و روباز، مخازن هوایی یا زمينی و تصفيهخانهها برای زمينهای تا 1000 مترمربع 3.5 متر و بالای 1000 مترمربع 5 متر الزامی میباشد.
تبصره: درصورت وجود پيشآمدگی در ساختمان اداری فاصله فيمابين سالن توليد، انبار مسقف و روباز، مخازن هوائی یا زمينی و تصفيهخانهها تا پيشآمدگی ساختمان اداری مبنای محاسبه حریم میباشد ( مشروط به اینکه ارتفاع پيش آمدگی تا کف تمام شده کمتر از 30/5 متر باشد(.
د- ساختمان نگهبانی، پاركينگ و نيز فضاهایی از قبيل برق اضطراری و یا مشابه میتوانند فقط در قسمت جلوی قطعه زمين و بدون رعایت حرایم واقع گردد. (موارد استثنا به پيشنهاد معاونت فنی و تصویب هيات مدیره شرکت استانی امکانپذیر میباشد) فاصله مستحدثات مذكور از ساختمانهای توليدی، انبار مسقف و روباز، مخازن هوایی یا زمينی و پيشتصفيهها برای زمينهای تا 1000 متر مربع 3.5 متر و بالای 1000 مترمربع 5 متر الزامی میباشد.
حریم ساختمان نگهبانی از برهای جانبی 2 متر میباشد.
تبصره1: درصورت وجود پيشآمدگی در مستحدثات فوقالذكر فاصله فيمابين از پيشآمدگی مبنای محاسبه حریم میباشد.
تبصره2: پست گاز و برق با رعایت ضوابط ارگانهای مربوطه، میتوانند بدون رعایت حریم بَرجلو احداث شوند.
تبصره3: رعایت حداقل حریم (برای زمينهای زیر 1000مترمربع 3.5 متر و بالای 1000متربع 5 متر) از پلاک همجوار برای احداث پيشتصفيه، سپتيک و مخازن آب الزامی است.
تبصره4: در قطعات بزرگ (قطعات با بر جلو و بر جانبی غير متعارف)، قطعات نامناسب ازنظر شکل هندسی، فاصله منتهیاليه ساختمان نگهبانی و اداری از سالن توليد، انبار مسقف و روباز، مخازن هوائی یا زمينی و تصفيهخانهها برای اراضی تا 1000 مترمربع 3.5 متر و اراضی 1000 مترمربع به بالا 5 متر میباشد و در سایر قسمتها (به شرط عدموجود مستحدثات) تنها رعایت حریم تا دیوار بر جلو الزامی است.
ه- واحدهای صنعتی که دسترسی آنها از معابر با عرض 20 متر و کمتر تامين میگردد، میتواند جهت تسهيل در عبورومرور درصورت درخواست نسبت به عقبنشينی بَر جلو حداکثر تا 3 متر با زاویه 45 درجه (مطابق شکل زیر) درصورت تایيد معاونت فنی شرکت استانی اقدام نماید.
و- حداكثر ميزان مجاز پيشآمدگی آبچکان سالن توليد و انبار به داخل حریم 80 سانتیمتر مشروط به رعایت حداقل ارتفاع 5.50 متر از انتهای پيشآمدگی بر جانب تا كف تمامشده بلامانع میباشد. درصورت عدم رعایت حداقل ارتفاع 5.50 متر رعایت حریم جانبی با محاسبه ابتدای (سر) پيشآمدگی تا داخل بر جانبی الزامی است.
ز- اجرای سکو با رعایت حرایم بلامانع میباشد. محاسبه حریم از لبه سكو تا بر داخلی صورت میپذیرد.
ح- درموارد خاص که زمين 2 بَر باشد، در صورتیکه با تایيد شرکت استانی واحد صنعتی مجاز به تردد از هر 2 طرف گردد رعایت بَر جلو برای یک سمت به تشخيص شرکت استانی الزامی میباشد.
ط- ایجاد هرگونه فضای سبز در حرایم ممنوع میباشد. (فاصله فیمابين فضای سبز تا سالنها برای زمينهای زیر 1000 متر، 3.5 متر و زمينهای بالای 1000 متر، 5 متر میباشد(.
الف- دیوارهای برهای پشت و جانبی بين قطعات میبایست مطابق با حدود و مختصات تحویلی از مصالح بنایی بهصورت توپُر به ارتفاع 2 متر اجرا شود. دیوارهای مجاور معابر باید بهصورت مشبک به ارتفاع 2 متر شامل80 سانتیمتر مصالح بنایی و 120 سانتیمتر مابقی بهصورت مشبک و نمای دیوارهای مشرف به گذر براساس طرح مصوب شرکت استانی به ترتيبی که داخل واحد قابل رویت باشد اجرا شود.
تبصره: درصورت اختلاف سطح زمين واحد صنعتی با گذر همجوار، به تشخيص شرکت استانی ارتفاع دیوار متناسب با شيب گذر اجرا گردد.
ب- درمواردیکه قطعه زمين در محل تقاطع قرار گرفتهباشد، گوشه برهایی از زمين که در تقاطع قرار میگيرد میبایستی مطابق نقشه تفکيکی و ضوابط مربوطه به صورت پخ یا قوس ساخته شود و نصب درب ورودی واحد صنعتی در پخ یا قوس مجاز نمیباشد.
ج- جهت رعایت فضای بصری همگون، نمای واحدهای صنعتی میبایست به تایيد شرکت استانی برسد.
