سیـویــل مــتــد
کلید برشی در ساخت و ساز
کلیدهای برشی (shear keys)، المانهای کوتاه بتنی یا اتصالات فولادی میباشند که برای کنترل جابجایی و جلوگیری از uplift ستونها و دوختن قطعات فولادی و بتنی به یکدیگر استفاده میشوند و بدلیل کوتاه بودن آنها سختی بالایی داشته که لنگر در آنها حاکم نبوده و به صورت برش اصطکاکی طرح میشوند.کلیدهای برشی در سازههای مختلف به منظور ایجاد مقاومت در برابر بارهای جانبی مانند بارهای زلزله و نیروهای لغزشی در سازههای مختلف از جمله پلها، دیوارهای حائل، زیرزمین ساختمانهای مسکونی، ساختمانهای پیشساخته، دیوار بنایی در مناطق لرزهخیز و ستونهای فولادی طراحی و اجرا میشوند.کلید برشی را میتوان از بتن در سازههای پیشساخته، زیرزمین ساختمانهای مسکونی و یا از فولاد در صفحه زیرستون فولادی وگاهی اوقات از آرماتور در فاصله بین دیوار زیرزمین و پایه ستون بکار برد.
هدف از کلید برشی
کلیدهای برشی در برابر نیروهای جانبی مانند فضار خاک و آب زیرزمین، زلزله و باد مقاومت میکنند.
موارد استفاده کلید برشی
عملکرد و موقعیت کلیدهای برشی در سازههای مختلف متفاوت است که در زیر بطور خلاصه بررسی شدهاست:
1- ساختار پل:
کلیدهای برشی در تکیهگاههای سازه پلهای کوچک تا متوسط به عنوان تکیهگاهی تحت بارهای جانبی قرار میگیرند. کلیدهای برشی در سازه پل نقش بسزایی در مقاومت در برابر بارهای لرزهای دارند.
در هنگام وقوع زلزلههای قوی، کلیدهای برشی باید به عنوان یک المان سازهای جذب نیرو عمل کنند تا از انتقال نیروهای لرزهای بزرگ به شمعهای تکیهگاه جلوگیری کنند که در دو نوع بیرونی و درونی هستند.
2- دیوارهای حائل و دیوار زیرزمین:
در دیوارهای حائل باعث افزایش مقاومت لغزشی در برابر حرکت جانبی دیوار به سمت جلو میشود. قرار دادن کلید برشی زیر ریشه دیوار کار راحتی است زیرا آرماتورها از ریشه به ریشه به سادگی امتداد مییابند.
همچنین کلید برشی را میتوان در محل اتصال پایه ستون و دیوار زیرزمین قرار داد. کلید برشی را میتوان به عنوان بخشی از دیوار که به سمت ریشه تشکیل دهنده در پای ستون کشیده میشود ریخت. در ساختمانهای مسکونی معمولا از کلید برشی استفاده نمیشود.
3- پای ستونهای فولادی و اتصالات آنها:
در ستونها و دیوارهای برشی باعث افزایش مقاومت برشی در پای آنها میشود. از یک کلید برشی ویژه، به عنوان مثال مقاطع I-شکل یا T- شکل که به زیر صفحه زیرستون جوش میشود برای افزایش مقاومت برشی ستون استفاده میشود.
4- دیوار بنایی:
از کلیدهای برشی در سازههای پیشساخته برای اتصال دو جز پیشساخته مجزا و افزایش مقاومت سطوح اتصال استفاده میشود. در درزهای سرد اجرایی قطع بتن، دو قطعه قدیم و جدید را به یکدیگر میدوزد.
بطور خلاصه هدف از کلیدهای برشی بهبود پایداری سازهها است.
